( 1 ) معاذ بن جبل بن عمرو بن اوس بن عائذ بن عدى بن كعب بن عمرو بن ادىّ بن سعد اخى سلمة بن سعد بن على بن اسد بن شاردة بن يزيد بن جشم بن خزرج ، كنيه‌اش ابو عبد الرحمان و مادرش هند دختر سهل از قبيله جهينه بوده است ، عبد الله بن جد بن قيس كه از شركت كنندگان در جنگ بدر است برادر مادرى اوست ، معاذ بن جبل همراه هفتاد تن انصارى بود كه در بيعت عقبه شركت كردند . معاذ در بيست يا بيست و يك سالگى در جنگ بدر شركت كرد و در جنگهاى احد و خندق و همهء جنگهاى ديگر همراه رسول خدا بود ، پيامبر ( ص ) معاذ را به عنوان معلم و كارگزار به يمن گسيل فرمود و هنگامى كه رسول خدا رحلت فرمود معاذ در يمن بود و چون ابو بكر خليفه شد معاذ به فرماندهى منطقه جند يمن اشتغال داشت « 1 » ، سپس به مكه آمد و عمر هم در آن سال حج گزارد و معاذ پيش عمر رفت . محمد بن عبد الله اسدى از گفتهء سفيان ثورى ، و عفان بن مسلم از وهيب بن خالد و همگى از خالد حذّاء از ابو قلابة از انس بن مالك ما را خبر دادند كه مىگفته است * پيامبر ( ص ) فرموده است « داناترين امت من به حلال و حرام معاذ بن جبل است » . « 2 » محمد بن عمر واقدى مىگويد * معاذ بن جبل پس از آن براى شركت در جهاد در راه خدا به شام رفت . عبيد الله بن موسى ، از موسى بن عبيدة ، از ايوب بن خالد ، از عبد الله بن رافع ما را خبر داد كه مىگفته است * هنگامى كه ابو عبيدة بن جراح در منطقه عمواس گرفتار طاعون شد معاذ بن جبل را به جانشينى خود گماشت و چون موضوع طاعون شدت پيدا كرد و همه گير شد مردم به معاذ گفتند دعا كن و خدا را فراخوان كه اين پليدى و گرفتارى را از ما بر طرف

--> ( 1 ) با آنكه در متن روى كلمه جند ضمه نهاده‌اند ولى ظاهرا جند صحيح است به فتح جيم و نون و سكون دال كه نام منطقه‌يى از يمن است . ( 2 ) ابن عبد البر در كتاب استيعاب مىگويد معاذ و ثعلبة بن غنمه و عبد الله بن انيس مأمور شكستن بتهاى بنى سلمه شدند . رسول خدا فرمود داناترين اين سه نفر به حرام و حلال معاذ است . به حاشيهء الاصابة ، ج 3 ، ص 357 مراجعه شود .